https://www.jcwst.ir/ فصلنامه علمی علوم و فناوری های جنگ شناختی fa daily 1 Sat, 22 Nov 2025 00:00:00 +0330 Sat, 22 Nov 2025 00:00:00 +0330 https://www.jcwst.ir/article_244685.html زمینه و هدف:در دوران معاصر مرزهای نبرد از زمین، هوا، دریا و فضا فراتر رفته و ذهن انسان به‌عنوان میدان جدید نبرد مطرح شده است. (جنگ شناختی( که هدف آن تأثیرگذاری بر ادراک، استدلال و رفتار انسان است، ضرورت بازنگری در طراحی بازی‌های جنگی را ایجاد کرده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی الزامات نظری و عملی طراحی بازی جنگ شناختی در بستر فرهنگی و بومی کشور و تطبیق آن با اقتضائات نظام دفاعی جمهوری اسلامی ایران است.روش‌ها:این پژوهش مفهومی–تحلیلی با بهره‌گیری از داده‌های سه جلسه تخصصی (میز الزامات طراحی بازی جنگ شناختی( در دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا انجام شده و با مرور نظام‌مند منابع علمی بین‌المللی در حوزه‌های علوم شناختی، نظریه بازی‌ها، و تعامل انسان‌–ماشین تکمیل گردیده است.یافته‌ها:نتایج نشان می‌دهد که طراحی مؤثر بازی جنگ شناختی نیازمند تلفیق لایه‌های فیزیکی، اطلاعاتی، شناختی و فرهنگی در قالب یک سامانه سازگار پیچیده است که امکان شبیه‌سازی تصمیم‌سازی انسانی، سوگیری‌های ادراکی و تعامل شناختی تحت فشار را فراهم آورد.نتیجه‌گیری:طراحی بومی بازی جنگ شناختی مستلزم هم‌افزایی دانش نظامی، علوم شناختی، و ملاحظات اخلاقی است. این بازی‌ها ابزار راهبردی برای افزایش تاب‌آوری شناختی، تقویت پیش‌بینی تصمیم و ارتقای برتری شناختی فرماندهان محسوب می‌شوند. در پایان، مجموعه‌ای از الزامات طراحی برای نهادینه‌سازی بازی‌های جنگ شناختی در چارچوب دفاع ملی پیشنهاد می‌گردد. https://www.jcwst.ir/article_245391.html زمینه و هدف: رویکرد شناختی در پژوهشهای کارافرینی نسبت به سایر رویکردها، از قدمت کمتری برخوردار می‌باشد، این رویکرد سعی دارد با استفاده از متدهای روان‌شناسی شناختی به مطالعه رفتار کارافرینان بپردازد. بنابراین، هدف از پژوهش، شناسایی مولفه‌های تحلیل اطلاعات شناختی در تصمیم‌گیری مالی کارآفرینان دانشگاهی بود. روش‌ها: روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوای است و از نظر هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت یک پژوهش اکتشافی است. جامعه آماری تحقیق کلیه‌ی کارآفرینان دانشگاهی دانشگاه تهران می‌باشد. برای انتخاب نمونه در این پژوهش، از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی استفاده شده است بنابراین در این پژوهش، با 16 نفر از کارآفرینان دانشگاهی که در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران مستقر بوده‌اند مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که" پردازش اطلاعات مالی"، " آگاه بودن در فرایند مالی "، " برآورد و پیش‌بینی سازوکارهای مالی " به عنوان زیر مولفه‌های تحلیل اطلاعات شناختی شناسایی شدند.نتیجه‌گیری‌ها: براساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت؛ تحلیل اطلاعات در تصمیم گیری مالی توسط کارآفرینان دانشگاهی در نتیجه موفقیت و یا شکست آنها منجر خواهد شد. https://www.jcwst.ir/article_245392.html این پژوهش کاربردی-توسعه‌ای، با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی)، با هدف شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های جنگ شناختی ایالات متحده علیه نظام جمهوری اسلامی ایران در راهبرد بی‌اعتبارسازی انجام شده است. مؤلفه‌ها ابتدا از طریق مطالعه اسناد و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با نخبگان احصاء شدند و سپس به صورت کمی توسط پرسش‌نامه محقق‌ساخت بر روی جامعه نمونه ۱۰۰ نفری (با روش هدفمند قضاوتی و گلوله برفی) ارزیابی شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تحلیل اهمیت-عملکرد (IPA) و آزمون فریدمن صورت گرفته است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری:این مطالعه هشت مؤلفه اصلی برای جنگ شناختی ایالات متحده شناسایی کرد، از جمله تحریم‌ها، تضعیف ساختارهای مالی، و القای نقش بی‌ثبات‌کننده. تحلیل IPA یک شکاف معنادار (اهمیت بالا، عملکرد پایین – ربع اول) در دو حوزه حیاتی را نشان داد: همکاری اطلاعاتی با رژیم صهیونیستی برای محکومیت ایران و استفاده ابزاری از قوانین بین‌المللی (مانند NPT).تهدیدات ماهیت شناختی و روانی دارند و بخشی از جنگ ترکیبی با رویکرد شناختی هستند. برای مقابله مؤثر، نتیجه‌گیری می‌شود که اقدام فوری برای رفع مؤلفه‌های پرریسک ربع اول IPA ضروری است. این اقدامات شامل تقویت دیپلماسی فعال و تلاش‌های رسانه‌ای، شفاف‌سازی برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای و ارتقای تاب‌آوری شناختی در سطوح داخلی و بین‌المللی است https://www.jcwst.ir/article_245394.html زمینه و هدف:جنگ هیبریدی روسیه و اوکراین، نمونه‌ای برجسته از تغییرات بنیادین در ماهیت منازعات نظامی نوین است که ادغام عملیات شناختی، اطلاعاتی و نظامی را به عنوان ابزار اصلی تحقق اهداف راهبردی به کار می‌گیرد. هدف اصلی این پژوهش، ارائه تحلیلی شناختی–راهبردی از این جنگ و توسعه مدلی مفهومی برای فهم دقیق‌تر سازوکارهای تهدیدات شناختی در ساختار جنگ هیبریدی روسیه است.روش‌ها:پژوهش حاضر با رویکرد روش‌شناختی تحلیل کیفی اسنادی انجام شد. داده‌ها از طیف گسترده‌ای از گزارش‌های رسمی، اسناد راهبردی، مقالات تخصصی و منابع معتبر بین‌المللی در بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ جمع‌آوری گردید. این داده‌ها با روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار مکس‌کیودا ۲۰۲۰ به شیوه کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه و تحلیل دقیق قرار گرفت.یافته‌ها:یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جنگ هیبریدی در سه حوزه کلیدی تهدیدات شناختی، عملیات اطلاعاتی و اقدامات کینتیک یا جنبشی سازماندهی شده است. در بخش تهدیدات شناختی، تاکتیک‌هایی نظیر مهندسی روایت‌ها، دستکاری ادراک و هدف‌گیری نخبگان شناسایی شد. عملیات اطلاعاتی شامل جنگ سایبری، بهره‌گیری از رسانه‌های اجتماعی و عملیات روانی است. اقدامات کینتیک نیز پیاده‌سازی فیزیکی این تهدیدات و نقش حمایتی دارد.نتیجه‌گیری:این جنگ ماهیتی شناختی–راهبردی دارد که از تعامل هم‌افزای عملیات اطلاعاتی، تهدیدات شناختی و اقدامات جنبشی شکل می‌گیرد. در این الگو، عملیات اطلاعاتی واقعیت را بازتعریف کرده، تهدیدات شناختی اراده را هدف می‌گیرد و اقدامات جنبشی این چرخه را تشدید می‌کنند. این یافته‌ها ضرورت تقویت سامانه‌های دفاع شناختی و آموزش تخصصی نیروهای مسلح در حوزه عملیات شناختی-اطلاعاتی را روشن می‌سازد.